Ουρανόπετρα

στις

Η «Ουρανόπετρα» του Γιάννη Καλπούζου, που εκδόθηκε για πρώτη φορά από τις εκδόσεις Μεταίχμιο και επανεκδόθηκε από τις εκδόσεις Ψυχογιός, είναι ένα λογοτεχνικά άρτιο ιστορικό μυθιστόρημα, αφιερωμένο στην πολύπαθη Κύπρο.

Η ιστορία μας ξεκινά το 1569 στη Βενετοκρατούμενη Κύπρο, που θα βιώσει την εισβολή των Οθωμανών. Ο αναγνώστης γίνεται θεατής της πολιορκίας της Αμμοχώστου, που αμύνθηκε ηρωικά μέχρι το 1571. Η πτώση της σηματοδότησε την αρχή της Οθωμανικής κατοχής στην Κύπρο, η οποία κράτησε τρεις αιώνες. Στο μικρό χρονικό, όπως το ονομάζει ο συγγραφέας, πρωταγωνιστεί ο Γερόλεμος, ο οποίος περνώντας μέσα από τη φρίκη, θα καταφέρει να βγει αλώβητος. Την τύχη του την αποδίδει σ’ ένα φυλαχτό, την ουρανόπετρα, την οποία θα κόψει σε τέσσερα κομμάτια, που θα δώσει στους τέσσερις γιους του για προστασία. Μετά την Οθωμανική κατάληψη του νησιού, οι γιοι του θα ακολουθήσουν διαφορετικούς δρόμους. Στο μεγάλο χρονικό, που τοποθετείται τρεις αιώνες μετά, πρωταγωνιστής είναι ο Αδάμος, απόγονος του Γερόλεμου. Μέσα από διάφορες καταστάσεις που θα βιώσει, θα παρακολουθήσουμε και την προσπάθειά του να ενώσει τα τέσσερα κομμάτια του φυλαχτού, η ολοκλήρωση του οποίου θα αποκαλύψει ένα θησαυρό. Θα καταφέρει, άραγε, ο Αδάμος να υπερπηδήσει τα εμπόδια που παρουσιάζονται στο δρόμο του;

Ο Γιάννης Καλπούζος χωρίζει το βιβλίο του σε δύο μέρη, όπου το πρώτο αφορά το προγονικό παρελθόν, ενώ το δεύτερο μας μεταφέρει στο 1892 και περιγράφει γεγονότα της ζωής του Αδάμου. Ο συγγραφέας, φυσικά, δε θα μπορούσε να μην αναφερθεί και στο έτος 1878, όταν οι Οθωμανοί παραχώρησαν την Κύπρο στους Άγγλους.

Αυτό που γίνεται φανερό από τις πρώτες σελίδες είναι η ενδελεχής έρευνα που προηγήθηκε, αφού ο συγγραφέας μάς παραδίδει, για μια ακόμα φορά, μια πιστή αναπαράσταση περασμένων εποχών με τα ιστορικά γεγονότα που τις σημάδεψαν, διατηρώντας πάντα τη χρονική συνέχεια.

Ο κ. Καλπούζος χρησιμοποιεί την Κυπριακή διάλεκτο στα διαλογικά μέρη προσδίδοντας αληθοφάνεια και αυθεντικότητα στο έργο. Η επιλογή του να γράψει το αφηγηματικό μέρος στην καθαρεύουσα, αν και θεωρώ πως ήταν λίγο παρακινδυνευμένη, είναι απόλυτα ταιριαστή με το περιεχόμενο.

Στο βιβλίο αυτό, που είναι ένα κράμα ιστορίας και μυθοπλασίας, ο συγγραφέας με ρεαλιστικές περιγραφές μάς δίνει μια εικόνα της εποχής εκείνης, αναφερόμενος στα ήθη και έθιμα, αλλά και στις παραδόσεις που διατηρεί η κάθε περιοχή.

Ο ήρωας του δεύτερου και μεγαλύτερου μέρους, ο Αδάμος, πορεύεται με δυναμισμό, επιμονή και αποφασιστικότητα, προσπαθώντας να προστατεύσει την οικογένειά του με κάθε τίμημα, ακόμα κι αν όλες οι πιθανότητες είναι εναντίον του. Είναι ένας άνθρωπος που κάνει ό,τι προστάζει η καρδιά του με έντονο το αίσθημα του χρέους. Αγωνίζεται για το δίκαιο και δεν υποτάσσεται σε κανέναν.

Στο μυθιστόρημα αυτό τονίζεται ο πατριωτισμός και η αξία του εθελοντισμού. Ο Αδάμος με γενναιότητα και χωρίς δεύτερη σκέψη θα προστρέξει για να βοηθήσει τους Έλληνες στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897. Η ατυχής έκβαση του πολέμου θα τον πληγώσει βαθιά.  Η ανάγκη του να σβήσει τις άσχημες μνήμες θα τον οδηγήσει το 1913 να συμμετάσχει στον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο και, συγκεκριμένα, στη μάχη του Μπιζανίου, τη σημαντικότερη σύγκρουση μεταξύ ελληνικού και τουρκικού στρατού στο μέτωπο της Ηπείρου.

Στο σημείο αυτό ήταν ενδιαφέρουσα η προσθήκη της συνάντησης του Αδάμου με το Λιόντο, τον οποίο γνωρίσαμε στο «Ιμαρέτ». Ο συγγραφέας, στο πλαίσιο της γνωριμίας μεταξύ των δύο ηρώων, θα αναφερθεί στη ζωή του Λιόντου, αλλά και στο φίλο του το Νετζίπ, δίνοντάς μας μια μικρή γεύση από το τι ακολούθησε μετά το τέλος του «Ιμαρέτ». Η αλήθεια είναι πως ένιωσα ότι συνάντησα παλιούς φίλους, τους οποίους είχα να δω χρόνια και χάρηκα με το πώς εξελίχθηκε η ζωή τους.

Η δυναμική παρουσία του Αδάμου και η πίστη του σε αξίες και ιδανικά, τον έβαλαν αρκετές φορές στο στόχαστρο ανθρώπων αμφίβολης ηθικής, οι πράξεις των οποίων κρύβουν μίσος, αλαζονεία και απληστία. Οι δοκιμασίες από τις οποίες θα περάσει, θα τον διαμορφώσουν και θα τον εφοδιάσουν με πείσμα για να κερδίσει και πάλι όσα του στέρησαν και να κυνηγήσει την ευτυχία.

Ο κ. Καλπούζος θέτει διάφορα ερωτήματα, όπως το κατά πόσο το παρελθόν καθορίζει το μέλλον, το αν μια παράνομη πράξη μπορεί να έχει καλό σκοπό, αλλά και μέχρι πού μπορείς να φτάσεις για να κάνεις το σωστό. Αυτά και αρκετά ακόμα προβληματίζουν τον αναγνώστη, χωρίς να δίνονται σαφείς απαντήσεις, αλλά αφήνονται στην προσωπική κρίση του καθενός.

Αν και το βιβλίο ολοκληρώνεται με την ένωση των φυλαχτών και την αναζήτηση του θησαυρού, δε θεωρώ ότι ήταν αυτό που είχε τη μεγαλύτερη σημασία. Η πορεία του Αδάμου μέχρι εκείνη τη στιγμή με τις ευχάριστες και τις δύσκολες στιγμές, οι σχέσεις ζωής που δημιούργησε, οι στόχοι του που στέφθηκαν με επιτυχία, αλλά και οι αποτυχίες του, όλα ήταν ένα ταξίδι αυτογνωσίας και μια συνειδητοποίηση για το τι τελικά έχει αξία στη ζωή του κάθε ανθρώπου.

Φωτογραφία από Pezibear από το Pixabay

Ένα Σχόλιο Προσθέστε το δικό σας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s